توقفی خارج از برنامه در روستای تاریخی بویه، سفر فشرده استاندار گیلان در شرق استان را به روایتی از شنیدن بیواسطه مطالبات مردم و اتخاذ تصمیمی برای حفظ یکی از مهمترین روستاهای تاریخی گیلان تبدیل کرد؛ تصمیمی که با دستور بازنگری طرح هادی و تأمین زمین مسکونی برای جوانان بومی، میتواند به ماندگاری جمعیت و جلوگیری از خالی شدن زادگاه آلبویه از سکنه کمک کند.
گاهی مهمترین تصمیمهای مدیریتی نه در جلسات رسمی، بلکه در کوچههای یک روستای دورافتاده و در گفتوگوی بیواسطه با مردم شکل میگیرد؛ جایی که مسائل واقعی زندگی مردم، بدون واسطه و تشریفات، به گوش مسئولان میرسد و مسیر تصمیمگیری را تغییر میدهد.
هادی حقشناس استاندار گیلان، روزی فشرده و پرکار را در شرق استان پشت سر میگذاشت؛ روزی که از حضور در یادواره شهدای روستای کمنی در ارتفاعات شهرستان سیاهکل آغاز شد؛ روستایی که در فاصله حدود ۱۲۰ کیلومتری مرکز شهرستان قرار دارد و بخشی از مسیر دسترسی به آن همچنان خاکی است.
استاندار گیلان در این سفر ضمن حضور در یادواره شهدا و بررسی مسائل و مشکلات مردم، با توجه به مطالبه اهالی برای بهسازی مسیر دسترسی، دستور داد اداره کل راهداری و حملونقل جادهای استان نسبت به آسفالت مسیر خاکی روستا تا پایان تابستان اقدام کند.
همچنین دستورات لازم برای پیگیری و رفع سایر مشکلات مطرح شده از سوی مردم روستا نیز صادر شد.
پس از آن، بازدید از کارخانه سیمان دیلمان در دستور کار قرار گرفت؛ اما پایان برنامههای رسمی، پایان مأموریت آن روز نبود.
توقفی خارج از برنامه در دل تاریخ و هویت گیلان
حقشناس در ادامه برنامههای خود و پس از بازدید از یادمان تاریخی آلبویه، در حالی که از مسیر کوهستانی دیلمان و شهرستان سیاهکل در حال بازگشت بود، به دعوت تعدادی از اهالی راهی روستای تاریخی بویه شد؛ روستایی که نام آن با یکی از پرافتخارترین سلسلههای تاریخ ایران و جهان اسلام گره خورده است.
این بازدید در شرایطی انجام شد که در برنامه رسمی سفر پیشبینی نشده بود. استاندار پیش از آن دهها کیلومتر مسیر کوهستانی شرق گیلان را برای حضور در کمنی و دیلمان پشت سر گذاشته بود و در ادامه نیز برنامههایی فشرده در شهرستان رودبار در انتظار وی بود. با این حال، دعوت مردم بویه سبب شد این روستای تاریخی به یکی از مهمترین ایستگاههای آن روز تبدیل شود.
استاندار گیلان پیش از این نیز بارها در سخنرانیها و نشستهای مختلف از آلبویه به عنوان یکی از افتخارات بزرگ گیلان یاد کرده و نقش این سلسله تاریخی را در رسمیسازی و ترویج آیینهای غدیر و عاشورا در جهان اسلام مورد تأکید قرار داده است.
حقشناس در ماههای اخیر به صورت مستمر به جایگاه تاریخی آلبویه پرداخته و آن را بخشی از سرمایه هویتی و تمدنی گیلان دانسته است، از همین رو، حضور وی در بویه صرفاً یک بازدید معمولی نبود؛ بلکه ادای احترام به بخشی از تاریخ، فرهنگ و هویت مذهبی گیلان محسوب میشد؛ سرزمینی که خاستگاه یکی از اثرگذارترین سلسلههای تاریخ اسلام و افتخار گیلانی ها بوده است.
حضور استاندار در روستا بدون تشریفات و اطلاعرسانی قبلی انجام شد. همین موضوع سبب شد گفتوگوها با مردم رنگ و بوی دیگری داشته باشد و مسائل روستا به شکلی صریح و بیواسطه مطرح شود.
از گلزار شهدا تا خانه مادر شهید
مردم روستا که از حضور غیرمنتظره استاندار در منطقه خود خوشحال بودند، بدون واسطه از مشکلات و دغدغههای خود سخن گفتند.
پیش از آغاز گفتوگو با مردم نیز استاندار با حضور در گلزار شهدای روستا به مقام شامخ شهدا ادای احترام کرد و سپس با حضور در منزل مادر شهید جابر حیدرزاده، با این مادر شهید دیدار و گفتوگو کرد.
این دیدار صمیمی در فضایی ساده و بیتکلف برگزار شد و یادآور نقش خانوادههای شهدا در حفظ هویت و سرمایه اجتماعی روستاهای گیلان بود.
وقتی مهمترین دغدغه روستا مطرح شد
در ادامه، مهمترین مطالبه مردم روستا مطرح شد؛ موضوعی که مستقیماً با آینده بویه و ماندگاری جمعیت آن ارتباط دارد.
اهالی روستا از کمبود زمین مسکونی برای جوانان بومی سخن گفتند و توضیح دادند که محدودیتهای موجود در طرح هادی و نبود امکان تأمین زمین برای ساخت مسکن، بسیاری از خانوادهها را ناچار کرده است برای ادامه زندگی به شهرها مهاجرت کنند.
به گفته اهالی، در حالی که بسیاری از جوانان تمایل دارند در زادگاه خود بمانند، نبود زمین برای احداث مسکن به یکی از مهمترین عوامل مهاجرت از روستا تبدیل شده است.
در میان سخنان مردم، یک نگرانی بیش از همه تکرار میشد؛ اینکه اگر امکان ساخت خانه برای نسل جدید فراهم نشود، روند مهاجرت ادامه خواهد یافت و جمعیت بومی روستا به تدریج کاهش پیدا خواهد کرد.
از مطالبه مردم تا دستور فوری استاندار برای بازنگری طرح هادی
این مطالبه مردمی اما تنها شنیده نشد؛ بلکه در همان محل به یک تصمیم اجرایی تبدیل شد.
نکته قابل توجه آن بود که استاندار تصمیمگیری درباره این مطالبه را به جلسات اداری و بررسیهای بعدی موکول نکرد و در همان محل و در حضور مردم، موضوع را با مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان مطرح کرد.
حقشناس در تماس تلفنی با مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان، دستور بازنگری طرح هادی روستای بویه را صادر کرد و تأکید کرد در بازنگری جدید، نیاز ساکنان بومی برای تأمین زمین مسکونی به صورت ویژه مورد توجه قرار گیرد.
استاندار گیلان همچنین خواستار آن شد که شرایط لازم برای واگذاری زمین به خانوادههای بومی روستا به منظور احداث حداقل یک واحد مسکونی ۷۰ متری فراهم شود؛ تصمیمی که میتواند نقش مهمی در حفظ جمعیت روستایی، ماندگاری جوانان و جلوگیری از مهاجرت ایفا کند.
اهمیت این تصمیم تنها در تأمین زمین مسکونی خلاصه نمیشود. بویه به عنوان خاستگاه سلسله آلبویه، بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی گیلان محسوب میشود و تداوم مهاجرت جوانان و کاهش جمعیت بومی میتواند حیات اجتماعی این روستای تاریخی را با چالش مواجه کند.
از این منظر، بازنگری طرح هادی و فراهم شدن امکان ساخت مسکن برای بومیان، گامی در مسیر حفظ یکی از مهمترین میراثهای تاریخی استان نیز به شمار میرود.
مردم در متن تصمیم سازی
آنچه در بویه رخ داد، تنها یک بازدید خارج از برنامه نبود؛ بلکه نمونهای از حکمرانی میدانی و شنیدن مستقیم صدای مردم بود. جایی که یک مطالبه محلی، بدون واسطه به گوش عالیترین مقام اجرایی استان رسید و همانجا فرآیند بررسی و پیگیری آن آغاز شد.
روستای بویه در پایان آن روز تنها میزبان یک مقام مسئول نبود؛ بلکه شاهد شکلگیری مسیری بود که میتواند به حفظ جمعیت بومی، تقویت سکونت پایدار، ماندگاری جوانان و صیانت از هویت تاریخی این روستای کهن کمک کند.
سفر استاندار گیلان پس از این بازدید نیز ادامه یافت و وی پس از طی مسیری طولانی راهی شهرستان رودبار شد؛ جایی که ضمن دیدار با خانوادههای معظم شهدا، در یادواره شهید یونس حسینی، نخستین شهید انقلاب اسلامی، حضور یافت و سخنرانی کرد.
با این حال، در میان همه برنامههای فشرده آن روز، شاید ماندگارترین تصویر، توقف در روستای تاریخی بویه بود؛ ایستگاهی که در برنامه سفر قرار نداشت، اما به نقطهای تبدیل شد که صدای مردم شنیده شد و برای یکی از مهمترین مطالبات آنان، تصمیمی عملیاتی اتخاذ شد.
تصمیمی که فراتر از حل یک مسئله عمرانی، میتواند به حفظ حیات اجتماعی روستایی کمک کند که نام آن با آلبویه و بخشی از تاریخ ایران و جهان اسلام گره خورده است. روستایی که ماندگاری جمعیت بومی در آن، تنها به معنای حفظ چند خانه و خانواده نیست، بلکه به معنای زنده نگه داشتن بخشی از هویت تاریخی گیلان است.
منبع" روابط عمومی استانداری .