به گزارش گروه رسانه ای با مردم ، علیرضا نورانی در این نشست که از سوی موسسه عالی آموزش و پژوهش برنامهریزی برگزار شد، تمرکزگرایی، برنامهریزی از بالا به پایین، ناهمراستایی نظام بانکی و برنامهریزی و محدودیتهای سرزمینی را مهمترین گلوگاههای ساختاری حکمرانی منطقهای دانست.
نورانی با تقدیر از برگزارکنندگان این نشست، اظهار کرد: از این اقدام ارزشمند که فضایی فراهم شد تا استانها بتوانند دغدغههای خود را در نظام برنامهریزی و ابزارهای مورد نیاز حکمرانی مؤثر مطرح کنند، سپاسگزارم و امیدوارم این موضوعات به طور جدی مورد پیگیری قرار گیرد تا نظام برنامهریزی کشور به سمت یک نظام پویاتر و اثربخشتر حرکت کند
.
تمرکزگرایی و برنامهریزی از بالا به پایین، مهمترین گلوگاه حکمرانی منطقهای
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به گلوگاههای ساختاری حکمرانی منطقهای تصریح کرد: تمرکزگرایی و گرایش شدید به سمت مرکز، برنامهریزی از بالا به پایین که در سالهای اخیر بسیار پررنگ شده، محدودیتهای سرزمینی، همراستا نبودن نظامات تأمین مالی، ضعفهای زیرساختی در استانهای شمالی و جابجایی غیرقابل کنترل جمعیت، اثرات بازدارنده بر بهبود حکمرانی منطقه دارد که منجر به ضعف در ساختار اقتصادی این استانها شده است.
وی با بیان اینکه اقتصاد محوریترین موضوع امروز جامعه ایران است، تصریح کرد: وقتی اقتصاد دچار چالش میشود، تبعات اجتماعی را به همراه خواهد داشت که امروزه در جامعه استانها کاملاً مشهود است
.
گیلان یک کلانشهر است
نورانی با اشاره به ساختار جمعیتی و اقتصادی استان گیلان افزود: استان گیلان ۱۷ شهرستان، ۵۶ شهر، ۴۸ بخش، ۱۱۶ دهستان و ۲۹۳۲ آبادی دارد و این استان با دارا بودن ۵۶ شهر که حدود ۴۷ شهر آن کمتر از ۵۰ هزار نفر جمعیت دارد، ۳ درصد از جمعیت کشور، حدود ۹ دهم درصد از مساحت کشور و تنها ۱.۷۷ درصد از تولید ناخالص داخلی کشور را به خود اختصاص میدهد؛ یعنی به اندازه سهم جمعیتی خودش از اقتصاد کشور برخوردار نیست.
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به محدودیتهای سرزمینی استان اظهار داشت: از ۱۴ هزار کیلومتر مربع مساحت استان، ۵۶۴ هزار هکتار آن مربوط به عرصههای جنگلی است که سرمایه بیننسلی محسوب میشود و نباید در مورد آن تصمیمات نادرست گرفته شود.
وی با اشاره به بحران پسماند در استان افزود: روزانه حدود ۲۰۰۰ تن زباله در استان تولید میشود و در زمان وورد مسافران تا ۲۵۰۰ تا گاهاً ۳۰۰۰ تن هم رسیده است. در دو دهه اخیر شاهد تبعات اجتماعی بسیار خاصی بودهایم که میتوان به رشد قابل ملاحظه انواع سرطانهای گوارش در استان گیلان اشاره کرد.
نورانی با انتقاد از عملکرد برنامههای ملی در حوزه محیط زیست خاطرنشان کرد: علیرغم تأکیدات چند برنامه اخیر بر حفظ محیط زیست استان گیلان، در مهمترین برنامه ملی که میتوانست برای استان انجام شود، یعنی بحث فاضلاب، در حال حاضر نصف میانگین کشور شاخص برخورداری از تصفیه بهداشتی را داریم.
وی افزود: در استان گیلان حدود ۳۹۰ هزار متر مکعب در شبانهروز به طور میانگین انواع پسابهای خانگی، صنعتی و فاضلاب کشاورزی وارد رودخانهها میشود و تنها حدود ۲۸ درصد آن تصفیه میشود و مابقی به طور مستقیم وارد سرزمین استان میشود که تبعات زیستمحیطی شدیدی را به همراه داشته است
.
تغییر کاربری ۳۰ هزار هکتار از اراضی شالیزاری
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به تغییرات کاربری اراضی تصریح کرد: در سه دهه اخیر ۵۰ درصد اراضی مسکونی و انسانساخت افزایش پیدا کرده و برآوردها حاکی از آن است که در حدود ۳۰ هزار هکتار از اراضی شالیزاری استان تغییر کاربری صورت گرفته است که میتوانست آورده اقتصادی مناسب برای استان داشته باشد.
وی با اشاره به شاخصهای اقتصادی و اجتماعی استان افزود: درآمد خانواده شهری استان در رتبه ۱۷، شاخص فلاکت در بهار ۱۴۰۵ رتبه ۲۸ و نسبت ولادت به فوت در رتبه ۳۱ قرار گرفته است. ضریب جینی نشاندهنده بهبود توزیع درآمد است و میتوان گفت فقر به شکل متوازنی در استان توزیع شده است، اما زندگی برای گیلانیان و بومیان گیلان به دلیل جابجایی جمعیت بسیار سخت شده است
.
نسبت مشارکت اقتصادی بانوان گیلانی نسبت به کشور حدود دو و نیم برابر است
نورانی با اشاره به نرخ مشارکت اقتصادی استان خاطرنشان کرد: نرخ مشارکت اقتصادی استان گیلان حدود ۴۵ درصد و بیکاری آن ۸ درصد است. این در حالی است که نسبت مشارکت اقتصادی بانوان گیلانی نسبت به کشور حدود دو و نیم برابر است و باعث شده آمار مشارکت اقتصادی استان بالا برود. بانوان گیلانی در کنار مردان در مزارع و شالیزارها فعالیت میکنند و در سن ۵۰ سالگی وارد انواع بیماریها و رماتیسمها میشوند که جا دارد از این عزیزان قدردانی ویژه شود
شکل گیری اشتغال ناقص در استان گیلان
وی با اشاره به ترکیب اقتصادی استان اظهار داشت: سهم خدمات از اقتصاد استان حدود ۶۱ درصد، سهم کشاورزی حدود ۱۸ درصد و سهم صنعت حدود ۲۱ درصد است. بخشی که انواع یارانهها و سرکوب قیمتی در آن وجود داشته، سهم بالاتری دارد و بخش صنعت که اشتغال مولد و پایدار را به همراه دارد، حدود دو و نیم برابر کمتر از میانگین کشور است.
وی با اشاره به اشتغال بخشهای مختلف افزود: کشاورزی حدود ۲۱ درصد، صنعت حدود ۲۶ درصد و خدمات حدود ۵۲ درصد اشتغال استان را تشکیل میدهد. علیرغم اینکه سهم کشاورزی از اقتصاد حدود ۱۷ درصد است، اشتغال آن حدود ۲۱ درصد است و به همین دلیل اشتغال ناقص در استان گیلان یک عدد دو رقمی محسوب میشود.
نورانی با اشاره به تولید ناخالص داخلی استان خاطرنشان کرد: تولید ناخالص داخلی استان به قیمت ثابت سال ۱۴۰۰ حدود ۱۶۰ همت است و در مقابل کشور حدود ۹ همت میباشد. رفتار سینوسی اقتصاد گیلان در نمودارها کاملاً خودش را نشان میدهد و در بعضی سالها وضعیت بسیار بغرنج و در بعضی سالها وضعیت بهتر بوده است. سهم اقتصاد گیلان از اقتصاد ملی در سال ۱۴۰۱ حدود ۱.۷۷ درصد بوده، در حالی که در ابتدای دهه ۹۰ این رقم ۱.۸۷ درصد و در سال ۹۸ تجربه ۲.۰۴ درصد را داشته است
.
رشد اقتصادی منفی گیلان در سالهای ۹۹ تا ۱۴۰۱
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به رشد اقتصادی استان تصریح کرد: در طی سالهای ۹۹ تا ۱۴۰۱، گیلان رشد اقتصادی منفی داشته و در سال ۱۴۰۱ حدود دو دهم درصد مثبت شده، در حالی که در کشور رشد اقتصادی حدود ۵.۶ درصد بوده است. در سال قبلش رشد منفی ۴.۱۴ درصد داشتهایم، در حالی که کشور ۳.۶ درصد مثبت بوده است.
وی با اشاره به شکاف سرانه بین استان و کشور افزود: از دهه ۸۰ تا ۱۴۰۱ هرچه جلوتر میرویم، شکاف سرانه بین گیلان و کشور در حال افزایش است. اقتصادی که سهم کشاورزیاش حدود دو و نیم برابر اقتصاد کشور و سهم صنعتش حدود دو و نیم برابر کمتر از کشور است، قطعاً نمیتواند بههنگامسازیها را در کمترین زمان انجام دهد.
نورانی با انتقاد از واردات بیرویه محصولات کشاورزی خاطرنشان کرد: در اوج و بحبوحه برداشت برنج و چای که محصولات با مزیت استان گیلان هستند، شاهد واردات بیرویه در این دو دهه اخیر بودهایم. دولت همواره با نگاه یارانهای و قیمتگذاری دستوری عمل کرده که این رویکرد مشکلاتی را ایجاد کرده است
نرخ رشد منفی ۸.۱ درصدی صنعت در ۱۰ سال گذشته
رتبه ۳۱ در صدور جواز تأسیس
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به وضعیت صنعت استان اظهار داشت: نرخ رشد صنعت در ۱۰ سال گذشته تقریباً منفی ۸.۱ درصد است.
در سال ۱۴۰۴ رتبه ۳۱ را در صدور جواز تأسیس داشتهایم و علت آن این است که شهرکهای صنعتی استان پر هستند و امکان احداث شهرک صنعتی جدید وجود ندارد.
وی با اشاره به سرانه اراضی صنعتی افزود: به ازای هر یک میلیون نفر در گیلان ۳۷۵ هکتار زمین صنعتی وجود دارد، در حالی که این مقدار در کشور ۸۳۵ هکتار به ازای یک میلیون نفر است و سهم گیلان از زمینهای شهرکهای صنعتی حدود ۱.۴ است، علیرغم اینکه سهم جمعیتی استان حدود ۳ درصد است.
نورانی با اشاره به وضعیت کشاورزی استان تصریح کرد: در حوزه ماندابی باید تدابیری اتخاذ میکردیم و ظرفیت کشت دوم را ایجاد میکردیم، ولی این اتفاق نیفتاد. در حال حاضر حدود ۲۲ درصد از مزارعمان کشت دوم دارد و خرد بودن اراضی کشاورزی حدود ۶۶۰۰ متر مربع که کمتر از یک هکتار است، باعث بهرهوری پایین شده است. ظرفیت پیوند و زراعی در حوزه چای، زیتون، ابریشم و خاویار وجود دارد، ولی زنجیرههای اینها به طور کامل تشکیل نشده است.
عوامل بیرونی و درونی وضعیت اقتصادی استان
رئیس مدیریت و برنامهریزی گیلان با تقسیمبندی عوامل مؤثر بر وضعیت اقتصادی استان اظهار کرد: این مسئله به دو دسته عوامل بیرونی و درونی تقسیم میشود. بخشی برمیگردد به عملکرد خودمان و بخشی برمیگردد به عواملی که به ما تحمیل میشود.
وی با اشاره به عوامل بیرونی گفت: در تجارت خارجی، سرمایهگذاریهای خوبی در بنادر انزلی و آستارا صورت گرفته، ولی در دو دهه اخیر سهم گیلان در حوزه صادرات و واردات با کاهش مواجه شده است. دلیلش این بوده که ما به سمت جنوب رفتیم، چون واردکننده بسیاری از کالاها از چین بودیم و جنوب برای ما راحتتر بود. با توجه به اتفاقاتی که در این چند ماه اخیر برای جنوب افتاده، باید دوباره به فکر رونق بنادر شمال باشیم.
نورانی با اشاره به ظرفیت تجارت خارجی استان افزود: در خود استان گیلان حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیون تن ظرفیت مجموع صادرات، واردات و ترانزیت وجود دارد.
رشد نمایی سرطانهای گوارش
ورود ۷۵ درصد فاضلاب تصفیهنشده به رودخانهها
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به بحران سلامت در استان اظهار داشت: رشد سرطانهای گوارش در استان گیلان به طور نمایی در حال افزایش است. یکی از دلایل این موضوع میتواند آلودگی منابع آب و خاک استان باشد که در دو دهه اخیر به شدت در حال افزایش است.
وی با اشاره به وضعیت پسماند در سراوان افزود: از زمان ورود خودم به استان گیلان، موضوع پسماند را در اولویت قرار دادم و حدود ۵ بار با دعوت از مدیران کشوری وارد سایت سراوان شدهایم. در سراوان با حجم زباله ۱۵۰ متر ارتفاع مواجه بودیم و تمام هم و غم استان بر این بود که در مدت کوتاهی پوششی از رس روی اینها ایجاد شود تا اثرات مخرب این پسماند بر طبیعت کمتر شود.
نورانی با اشاره به ضرورت تصفیه شیرابهها خاطرنشان کرد: امیدوار هستم که در گام بعدی از رهاورد سفر آقای رئیسجمهور، بحث تصفیهخانههای شیرابه که مهمترین بخش از کار است، بپردازیم
.
۲۳۸ هزار هکتار شالیزاری
ضرورت توسعه کشت دوم
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به ظرفیتهای کشاورزی استان تصریح کرد: ما ۴۵۰ هزار هکتار اراضی شالیزاری در شمال کشور داریم. در استان گیلان ۱۸۰ هزار هکتار از ۲۳۸ هزار هکتار تحت پوشش شبکههای سفیدرود قرار دارد و ۹۰ درصد آبیاری زهکشی شده است.
وی با تأکید بر ضرورت کاهش ماندابی افزود: باید ماندابی را در استان گیلان با استفاده از عملیات خاکی و مهندسی اصلاح کنیم تا از مزایای کشت دوم بهرهمند شویم. مراکز تحقیقاتی ما به این نتیجه رسیدهاند که برای بحث کشت علوفه در نیمه دوم سال، استان دارای توانمدی است.
نورانی با اشاره به افت رتبه استان در تولید گوشت قرمز بیان کرد: استان گیلان در طی یک دهه اخیر ۸ رتبه در تولید گوشت قرمز تنزل داشته که برای استانی مانند گیلان بسیار نامطلوب است. متأسفانه شاهد هستیم که سهم استانهایی که چالشهای بسیار شدیدتری در حوزه تأمین دارند، از ما بهتر است
.
عدم اتصال بنادر انزلی و آستارا به شبکه ریلی
آزادسازی ۱۶۲ هکتار برای کریدور شمال-جنوب
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به زیرساختهای لجستیک و شریانهای حیاتی اظهار داشت: عدم اتصال بندر انزلی به شبکه سراسری راهآهن کشور وعدم اتصال بندر آستارا به شبکه ریلی، بر ترانزیت شمال-جنوب و شهرهای واقع در مسیر ترانزیت استان تأثیرگذار است.
وی با اشاره به پیشرفت کریدور ریلی شمال-جنوب افزود: در حال حاضر ۱۶۲ هکتار اراضی که در مسیر این کریدور قرار داشتند، آزاد شده است. باید در سفر آتی آقای رئیسجمهور، تأمین مالی احداث سریعتر انجام شود تا استان و کشور از اتصال ریلی شمال-جنوب بهرهمند شوند.
نورانی با اشاره به اثرات اقتصادی این خط ریلی خاطرنشان کرد: این خط ریلی میتواند در صادرات بالاخص مواد غذایی برای استانهای البرز، قزوین، زنجان و تهران بسیار اثرگذار باشد و ورود خوبی را در بازارهای هدف اروپایی ایجاد کند
.
ناهمراستایی نظام بانکی و برنامهریزی
پیشنهاد ۳۱ به اضافه یک برنامه پیشرفت
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به ناهمراستایی نظام بانکی و برنامهریزی تصریح کرد: نظام بانکی و نظام برنامهریزی همجهت نیستند و اولین اقدام ضروری در سطح حاکمیت، همراستا کردن این دو در سطح استانهاست. تمرکززدایی زمانی محقق میشود که ما در این کشور به ۳۱ به اضافه یک برنامه پیشرفت برسیم و ۳۱ به اضافه یک قانون بودجه سنواتی داشته باشیم.
وی با اشاره به ضرورت حرکت به سمت برنامهریزی از پایین به بالا افزود: اگر به بلوغ فکری، فنی و علمی برسیم که بتوانیم ۳۱ قانون برنامه و یک قانون سرجمع برای کل کشور ایجاد کنیم، میتوانیم نظام برنامهریزی از پایین به بالا را محقق کنیم.
پیشنهاد تشکیل صندوق مولدسازی در استان
نورانی با اشاره به پیشنهاد تشکیل صندوق مولدسازی خاطرنشان کرد: استانهای مشابه گیلان برای تعیین منابع مالی نباید به بودجه عمومی زیاد اکتفا کنند. پیشنهاد صندوق مولدسازی و صندوقهای پشتیبان در استانهای شمالی مطرح است. اعتقاد ما بر این است که در موضوع پسماند میتوانیم با صندوق این کار را جلو ببریم و باید روح اقتصادی به موضوع پسماند دمیده شود. در تأمین منابع به صورت مولدسازی با مقاومتی از سوی دستگاهها مواجه هستیم که باید این مقاومت شکسته شود
.
ضرورت مدیریت واحد مرز
تفویض اختیار به استانها
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به ضرورت مدیریت واحد مرز اظهار داشت: مدیریت واحد مرز بسیار مهم است. استاندار ما در هفت هشت ماه اخیر برای کوچکترین موارد باید دست به تلفن میشد که ناشی ازعدم هماهنگی دستگاههایی است که در مرز مستقر هستند. چه اشکالی دارد که یک بار برای همیشه مدیریت واحد در مرز اعمال شود و یک قانون نوشته شود و یک نفر متولی شود.
وی با اشاره به ضرورت تفویض اختیار به استانها افزود: در بحث ثبت سفارشها دست استانها را باز بگذارید و تفویض اختیار انجام شود تا استاندار بتواند فضا را مدیریت کند.
نورانی با انتقاد ازعدم تحقق تفویض اختیارات یادآورشدد: علیرغم اینکه گفته میشود در فضای اجرایی کشور اختیارات کامل به استانها داده شده، من چنین چیزی را در استانها نمیبینم و گاهاً با ریسک بالا و پذیرش مسئولیت، کارها را خودشان پیش میبرند
.
پسروی آب خزر
تهدید تالاب انزلی
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به پسروی آب خزر تصریح کرد: بحث پسروی آب خزر بسیار مهم است و برنامهریزی زیادی در حوزه تجارت خارجی و افزایش ظرفیت بنادر بالاخص بندر کاسپین داریم.
وی با اشاره به وضعیت تالاب انزلی خاطرنشان کرد: در حال حاضر در آب خزر حدود تراز منفی هشت و نیم هستیم. اگر به تراز منفی ۲۹ برسیم، از مرداب انزلی حدود ۲۰.۵ تا ۳۵ درصدش باقی خواهد ماند. به دنبال این هستیم که یک تراز مجازی از طریق انسداد روگاههایی که به صورت دستساز در سالهای گذشته ایجاد شده بودند، ایجاد کنیم.
نورانی با اشاره به ورود پساب به تالاب انزلی افزود: استان گیلان به طور میانگین در روز حدود ۳۹۰ هزار متر مکعب پساب و فاضلاب دارد که ۲۰۰ هزار متر مکعب آن در حوزه تالاب و رودخانههای منتهی به تالاب است. ۱۱ رودخانه آورد دارند به تالاب که باید عملیات آبخیزداریشان انجام شود. روزانه حدود ۱۵ تن پسماند جامد از جنس پلاستیک و کاغذ وارد تالاب میشود
.
مدیریت پسماند و فاضلاب در اولویت
برنامه سهساله برای پوشش فاضلاب
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به برنامههای استان برای مدیریت پسماند و فاضلاب اظهار داشت: جلسات خوبی برای بحث پسماند، فاضلاب، آبخیزداری و آموزش به جوامع محلی تهیه دیده شده که بخشی از آنها مورد تصویب قرار گرفته است.
وی با اشاره به برنامه استان برای فاضلاب افزود: با تمام وجودمان به دنبال بحث تالاب انزلی هستیم و اعتقادمان بر این است که در زمینه فاضلاب استان به رقم حدود ۵۰ درصد در سطح پوشش شبکه جمعآوری و دفع بهداشتی فاضلاب برسیم و برنامهمان این است که تا سه سال آینده ۲۸۰ تا ۲۹۰ هزار نفر را در شهرهایی که در مسیر قرار دارند، تحت پوشش بیاوریم
.
ظرفیت ۱۵ تا ۲۰ میلیون تنی تجارت خارجی
توسعه پرورش آبزیان
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به ظرفیت تجارت خارجی استان تصریح کرد: ظرفیت اسمی تجارت خارجی استان حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیون تن در سال از بنادر کاسپین، انزلی و آستارا و یک مرز خاکی است، ولی در حال حاضر حدود ۶ میلیون تن است که حدود ۲.۳ میلیون تن آن ترانزیت است. اگر بتوانیم در حوزه کریدور و انشعاباتی که از خمام برای بندر انزلی همانند بندر کاسپین بگیریم، سرمایهگذاری لازم انجام شود.
پهنههای پیرامونی خزر برای توسعه ماهیان خاویاری آمادگی لازم وجود دارد
وی با اشاره به توسعه پرورش آبزیان خاطرنشان کرد: در حوزه پرورش آبزیان بالاخص ماهیان خاویاری که بازارهای خاص خودش را دارد، ارجحیت خاصی در استان گیلان وجود دارد. هفته گذشته مجموعهای را در کیاشهر بازدید کردیم که رها شده بود و از روزی که بازدید انجام شد تا به امروز چندین جلسه برگزار کردهایم و همکاران من این موضوع را پیگیری میکنند.
نورانی با اشاره به چالشهای پرورش ماهی در قفس افزود: بیشترین عمق خزر در استان گیلان است که شاهد اوج ۹۸۰ متری هم هستیم. به علت اینکه موجهای سنگین دارد، پرورش در قفس در آب کار سختی است، ولی با یکی دو مرکز علمی صحبت کردهایم که راهکارهایی ارائه دهند. در پهنههای پیرامونی خزر برای توسعه ماهیان خاویاری آمادگی لازم وجود دارد و ابلاغات لازم به دستگاههای اجرایی ذیربط انجام شده است.
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به وضعیت نظام بانکی استان گفت: نسبت مصارف به سپردههایمان در حال کاهش است و از عدد ۱۶۰ به عدد ۵۷ رسیده درحالی که در کشور این فاصله کمتر است. در حال حاضر حدود ۳۷۰ همت سپرده داریم و حدود ۸۰ همت تسهیلات مانده استو اگر این تفاوت را با میانگین کشور حساب کنیم، باید ۹۰ همت بیشتر تسهیلات پرداخت میکردیم
.
وی با اشاره به خروج منابع از استان افزود: در استانی با این شرایط اقتصادی، شاهد هستیم که منابع دارد از استان خارج میشود. دو هفته پیش جلسهای با معاونین بانک مرکزی و استاندار داشتیم و بانک مرکزی هم از نظام بانکی استان مطالبهگری میکند که چرا این اتفاق افتاده است. در استانی با این شرایط اقتصادی، نسبت مصارف به تسهیلات در رتبه ۳۰ یا ۳۱ قرار میگیرد که برای استانی مثل گیلان خیلی نامطلوب است
.
ضرورت افزایش اختیارات استانها در اعمال مشوقهای حمایتی
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به ضرورت افزایش اختیارات استانها تصریح کرد: در حوزه مالیات، بیمه و تسهیلات، باید اختیارات بیشتری به استانها داده شود. سال گذشته آقای دکتر پورمحمدی در مجلس اعلام کردند که اگر بخواهیم پروژههای حوزه راه را صرفاً به بهرهبرداری برسانیم، ۱۰۱ سال زمان نیاز داریم. چه اشکالی دارد که از استانها بخواهیم این موضوعات را رتبهبندی کنند و پروژههای اثرگذار در اقتصاد ملی زودتر به بهرهبرداری برسند.
وی با تأکید بر ضرورت حذف نظام چانهزنی افزود: اگر منابع محدود است و گفتمان ناشی از عقلانیت حاکم شود، استانها به این سمت میروند که با این مدل و پارامترها پروژههای خودشان را اولویتبندی کنند. کریدور شمال و جنوب مهم است و منابع کشور باید زودتر به آن برسد، ولی باید نظام چانهزنی و فشار از نهادهای موازی حذف شود
.
ضرورت تأمین بهموقع آب
احداث سدهای شفارود و پلرود
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به ضرورت تأمین آب اظهار داشت: ما نگران ۱۰ سال آینده استان گیلان هستیم و سریعتر باید سدهای شفارود و پلرود که هر کدام میتوانند ۱۰۰ مگاوات برق نیز تولید کنند، به بهرهبرداری برسند. با تکمیل این طرح هاظرفیت ذخیرهسازی آب به حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ میلیون متر مکعب رسیده و با آب تنظیمی به ۲۲۰ میلیون متر مکعب افزایش مییابد
.
ضرورت چابکسازی نظام تصمیمگیری در استانها
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به چالشهای اداری در استانها تصریح کرد: یک استاندار باید حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ کارگروه، شورا و کمیته برگزار کند و رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی استان هم در حدود بیش از ۷۰ از این کمیتهها باید شرکت کند. باید تدابیری اتخاذ شود که نظام تصمیمگیری در استانها چابکتر باشد و بتواند با کمترین اتلاف وقت تصمیمات لازم را اتخاذ کند
.
نیروگاههای استان و ضرورت افزایش بهرهوری
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به ظرفیتهای انرژی استان افزود: استان گیلان به جهت برخورداری از سه نیروگاه، حدود ۳.۶ درصد از برق کشور را تولید میکند. نیروگاه منجیل اولین نیروگاه بادی کشور بوده و در حال حاضر در بدترین وضعیت خود قرار گرفته و امکان تولید چهار مگاوات برق را دارد. به دنبال این هستیم که بهرهوری را در این نیروگاههای استان افزایش دهیم و شکاف ناترازی را کاهش داده تا انرژی مورد نیاز برای رشد اقتصادی آینده تأمین شود.
وی با اشاره به فرسودگی شبکه انتقال برق استان افزود: استان گیلان با رطوبت بالا و شبکه انتقال فرسوده مواجه است که منجر به از دست رفتن ۱۰.۵ درصد از انرژی در شبکه میشود
.
توقف زنجیرههای ارزش
رتبههای پایین در فرآوری
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به توقف زنجیرههای ارزش تصریح کرد: ما ۹۷ درصد چای کشور را تولید میکنیم، ولی فقط سهم ۴۱ درصدی در فرآوری آن داریم. در گیاهان دارویی رتبه ۲۶، در فرآوری مرکبات رتبه ۲۱، در خوراک آبزیان رتبه ۱۵ و در بستهبندی سبزیجات رتبه ۱۱ را داریم. حتی در این زمینهها هم نتوانستهایم رتبههای یک تا پنج کشور را به دست آوریم
.
واحدهای اقتصادی راکد و راکد ماندن املاک
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به وضعیت واحدهای اقتصادی استان افزود: در دو سه دهه اخیر شاهد تبدیل شدن واحدهای فعال اقتصادی استان مانند صنایع پوشش، فولاد خزر، سیمکو و چوکا به واحدهای راکد بودهایم.
وی با اشاره به درخواست استان برای تبدیل بخشی از اراضی ایران پوپلین به پارک علم و فناوری خاطرنشان کرد: با مکاتباتی که با نهاد ریاست جمهوری داشتیم، تلاش داریم تا بخشی از ایران پوپلین را تبدیل به پارک فناوری میکنیم تا جوانان این منطقه که استعداد بسیار درخشانی دارد در این زمینهها ورود کنند.
معاونت علمی و فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری موافقت کرد که حدود ۲۰۰ میلیارد تومان در یکی از سولههای ۱۰ هزار متر مربعی این مجموعه سرمایهگذاری کند.
نورانی با اشاره به املاک راکد استان افزود: در استان گیلان املاک زیادی داریم که بعضی از نهادها در دهههای گذشته زمینهایی را گرفتهاند و صاحب املاک یا واحدهای تولیدی شدهاند، اما بعد از مدتی اینها را به تعطیلی کشیده و رها کردهاند. برخی از دانشگاهها در نیمه جنوبی کشور، زمینهایی در کنار ساحل دارند که رها شده است و ما با رکود اموال و داراییها مواجه هستیم
.
ضرورت شفافیت منابع و ظرفیتهای مالی کشور
ایجاد سازمان برنامه و بودجه کوچک در وزارتخانهها
نورانی تصریح کرد: اولین اقدام ضروری در شفافیت مالی که به نظر من موسسه باید با هماهنگی و همراهی سازمان برنامه کشور انجام دهد، بررسی برای تنظیم لایحه شفافیت منابع و ظرفیتهای مالی کشور در مالیه عمومی است.
وی با اشاره به ایجاد سازمان برنامه و بودجه کوچک در وزارتخانهها گفت: در یکی دو دهه اخیر قوانین و مقرراتی در مجلس وضع کردیم که در دل وزارتخانهها سازمانهای کوچکی ایجاد شد که کاملاً غیرمنطبق با اسناد عمل میکنند.
نورانی با اشاره به توزیع اعتبارات در سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای افزود: سالیانه حدود ۷۰ همت با استفاده از قوانین مختلف در اختیار این سازمان قرار میگیرد اما وقتی عملکرد توزیع منابع را در سطح کشور نگاه میکنید، میبینید که در خیلی از موارد متأثر از فاکتورهای سیاسی بوده است
.
ایمنی پایین جادهها در استان
از ۹۰۰ تقاطع گیلان تنها ۱۰ درصد روشنایی دارند
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به وضعیت ایمنی جادههای استان خاطرنشان کرد: در استان گیلان ۹۰۰ تقاطع داریم که ۱۰ درصد آن روشن است. از ۱۰ هزار کیلومتر جاده، ۳۰۰ کیلومتر آن دارای روشنایی است و در نهایت سه دوربین در حال کار است.
وی با اشاره به افزایش تصادفات در بهار ۱۴۰۵ افزود: وقتی آمار تصادفات بهار ۱۴۰۵ را با بهار ۱۴۰۴ مقایسه میکنید، از عدد ۱۴ تا ۱۵ هزار به عدد حدود ۲۱ هزار تصادف رسیده و ۱۵۵ نفر در سه ماهه اول در این جادهها جان خود را از دست دادهاند.
نورانی با تأکید بر ضرورت ورود نظام برنامهریزی به این موضوعات تصریح کرد: تقاضا میشود این موارد در نظام برنامهریزی کشور در قالب سیاستها، طرحها و پروژهها وارد شود، نه اینکه حسب بازدید فردی از یک پروژه یا مراجعه حضوری یک فرد به دفتر مدیر، اعتبارات توزیع شود.
ضرورت بررسی جریان مالی کشور
بودجه شرکتهای دولتی
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی گیلان با اشاره به ضرورت بررسی جریان مالی کشور گفت: تقاضا میشود یک بار برای همیشه جریان مالی کشور را بسنجیم و بودجه شرکتهای دولتی را بررسی کنیم.
وی با اشاره به نابرابری در پرداخت حقوق در دستگاههای مختلف افزود: مشاهده میشود که در یک وزارتخانه حقوقهای بالا پرداخت میشود در حالی که در دستگاههای دیگر کارمندان با تنگنای اقتصادی مواجه هستند. وقتی بررسی میکنید، میبینید که آن دستگاه برای خودش درآمد دارد و قرار است به دولت سود برساند، ولی هزینههایش را بالا میبرد و زیانده نشان میدهد و مالیات کمتری پرداخت میکند
.
پیشنهادهای پایانی برای بهبود حکمرانی منطقهای
این مقام عرصه برنامه و بودجه استان در پایان با ارائه پیشنهادهای خود برای بهبود حکمرانی منطقهای و با تأکید بر ضرورت همراستایی نظام بانکی و برنامهریزی افزود: نظام بانکی و نظام برنامهریزی همجهت نیستند و اولین اقدام ضروری در سطح حاکمیت، همراستا کردن این دو در سطح استانهاست.
نورانی با اشاره به ضرورت تمرکززدایی خاطرنشان کرد: تمرکززدایی زمانی محقق میشود که به ۳۱ به اضافه یک برنامه پیشرفت برسیم و ۳۱ به اضافه یک قانون بودجه سنواتی داشته باشیم. اگر به بلوغ فکری، فنی و علمی برسیم که بتوانیم ۳۱ قانون برنامه و یک قانون سرجمع برای کل کشور ایجاد کنیم، میتوانیم نظام برنامهریزی از پایین به بالا را محقق کنیم.
وی با اشاره به پیشنهاد تشکیل صندوق مولدسازی گفت: پیشنهاد صندوق مولدسازی و صندوقهای پشتیبان در استانهای شمالی مطرح است و اعتقاد ما بر این است که در موضوع پسماند میتوانیم با صندوق این کار را جلو ببریم.
نورانی در پایان ابراز امیدواری کرد: امیدوار هستم که با کمک همه شاهد خروج بخش صنعت از این وضعیت در استان گیلان باشیم و خط ریلی برای استان گیلان هم موهبتهای خاص خودش را به همراه داشته باشد./پایان
روابط عمومي سازمان مديريت و برنامهريزي استان گيلان.
نشست 8 مهر 1405