به مناسبت ۱۷ مرداد، گرامیداشت روز خبرنگار و شهادت خبرنگار شهید محمود صارمی و خبرنگار شهید لنگرودی، ابوالقاسم اخوان

✍️#اسماعیل_یکتایی_لنگرودی


▫️ در شرایطی که اخبار جعلی، شایعات و محتوای گمراه‌کننده با سرعت در فضای مجازی دست‌به‌دست می‌شوند، توانایی تشخیص درست از نادرست، حقیقت از تحریف، و خبر از شایعه برای هر شهروندی حیاتی است. «فراگیری سواد رسانه‌ای از نان شب هم واجب‌تر است»؛ زیرا امنیت فکری، فرهنگی و حتی اقتصادی جامعه در گروی آن قرار دارد.

▫️ در عصر حاضر، رسانه‌ها به دو دسته‌ی سنتی و مدرن تقسیم می‌شوند. رسانه‌های سنتی شامل رادیو و تلویزیون، نشریات، جراید و روزنامه‌ها هستند؛ اما با ظهور پدیده‌ی اینترنت در دهه‌ی نود میلادی، مفهوم رسانه‌های نوین پررنگ‌تر شد.

▫️ به‌نحوی‌که با توسعه‌ی شبکه‌های مجازی در گوشی‌های هوشمند (اعم از تلگرام، واتساپ، ایتا، روبیکا، بله و...) همه‌ی مردم در انتقال اخبار نسبت به رسانه‌های سنتی سبقت می‌گیرند. بسیاری از افراد در شبکه‌های فضای مجازی به بازنشر مطالب اقدام می‌کنند؛ اقدامی که در پروپاگاندای خبری شبکه‌های معاند، نقش تعیین‌کننده‌ای در تبلیغ اخبار کاذب و جهت‌دار خواهد داشت.

▫️ اما نقش مثبت مردم در رسانه‌ی نوین، برای کسانی‌است که به دنبال تولید محتوای صحیح در جهاد تبیین (مورد تأکید امام شهیدمان) هستند. چه‌بسا در هر دو جنگ اخیر، بازخورد رسانه‌ی نوین را در هدایت و هماهنگی درستِ میدان با خیابان دریافته‌ایم.

▫️ اکنون ایران اسلامی در اوج اقتدار و توان دفاعی، نظامی و موشکی است. همین امر ضرورت روایت دستاوردها، اقتدار و قدرت کشور را دوچندان ساخته است. در کنار این موضوع، روایت پیشرفت و موفقیت کشور، مسئله‌ای مهم است که اهمیت و کارکرد رسانه را افزون‌تر می‌کند.

▫️ جامعه‌ی بدون سواد رسانه‌ای، همانند شهری است بدون سیستم دفاعی. در چنین شرایطی، کوچک‌ترین حمله‌ی رسانه‌ای توان ایجاد آشوب و تزلزل در بنیان‌های فکری و فرهنگی مردم را دارد. به همین دلیل، آموزش مهارت‌های رسانه‌ای باید به‌عنوان یک ضرورت راهبردی در نظر گرفته شود، نه صرفاً یک انتخاب فردی.

▫️ تعدد منابع خبری داخلی، اگر با هماهنگی و هم‌سویی در روایت همراه باشد، می‌تواند سپری قدرتمند در برابر جریان‌های رسانه‌ای معارض ایجاد کند. امروز نبرد اصلی، نبرد روایت‌هاست.

▫️ رسانه‌ها ستون فقرات جنگ روایت‌ها هستند. آن‌ها با انتخاب موضوع‌ها، زاویه‌ی دید، واژگان و حتی لحن خبر، روایت مطلوب خود را می‌سازند و در ذهن مخاطب تثبیت می‌کنند. به بیان ساده، رسانه‌ها در این نبرد سه نقش کلیدی دارند: تولید روایت، تثبیت روایت، و مقابله با روایت رقیب.

▫️ در عصر جنگ روایت‌ها، مردم تنها مخاطب نیستند، بلکه سربازان و هدف این جنگ نیز هستند. اگر فردی توانایی تحلیل پیام‌های رسانه‌ای را نداشته باشد، به‌راحتی در دام تحریف و عملیات روانی می‌افتد